Με αφορμή την ενθρόνιση του νέου Μητροπολίτη κ. Κυρίλλου στην Ιερά Μητρόπολη Ίμβρου και Τενέδου, τον Ιούλιο 2020, η Πρόεδρος του Δ.Σ., καθηγήτρια Ναταλία Πούλου, και η Διευθύντρια του ΕΚΒΜΜ, Δρ Φλώρα Καραγιάννη, μετέβησαν στην Ίμβρο και επισκέφθηκαν μεταβυζαντινούς ναούς του νησιού με σκοπό τη διάγνωση της κατάστασης διατήρησης των ξυλόγλυπτων τέμπλων και των ιερών εικόνων που διασώζονται σε αυτούς. Η επίσκεψη αυτή ήταν η αρχή μιας πολύ γόνιμης και άριστης συνεργασίας μεταξύ του ΕΚΒΜΜ και της Μητρόπολης Ίμβρου και Τενέδου.
Ο Μητροπολιτικός ναός της Παναγίας της Ίμβρου, ο οποίος είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, κτίστηκε το 1835 ως ενοριακός ναός του χωριού Merkez. Από το 1905 ο ναός της Παναγίας μετατράπηκε σε μητροπολιτικό ναό, βρισκόμενος στην καρδιά του διοικητικού και εμπορικού κέντρου της πρωτεύουσας της Ίμβρου. Ο μητροπολιτικός ναός της Παναγίας, ανήκει στον τύπο της τρίκλιτης βασιλικής, με δίρριχτη κεραμοσκεπή στέγη και ημικυκλική αψίδα. Ο χωρισμός των κλιτών γίνεται με κίονες, των οποίων ο κορμός αποτελείται από ξύλινο πυρήνα καλυμμένο με λευκό ασβεστοκονίαμα.
Κατά τη διάρκεια του 2021 και 2022 και κατόπιν προγραμματισμού του ΕΚΒΜΜ, κλιμάκια συντηρητών μετέβησαν στην Ίμβρο με σκοπό τη σύνταξη μελέτης συντήρησης του τέμπλου, των εικόνων, του άμβωνα, του Δεσποτικού θρόνου και του προσκυνηταριού και την εκπόνησή της. Στο τέμπλο οι εργασίες ξεκίνησαν με τον καθαρισμό της οπίσθιάς του όψης και συνεχίστηκαν με εργασίες απεντόμωσης, στερέωσης του χρωματικού στρώματος και καθαρισμού της ζωγραφισμένης εμπρόσθιάς του όψης. Οι εργασίες στο τέμπλο ολοκληρώθηκαν με την προσθήκη ανάγλυφων νεοκλασικών στοιχείων, την σημειακή αισθητική του αποκατάσταση και την επάλειψη με μίγμα βερνικιών. Όσον αφορά στις εικόνες τόσο του τέμπλου όσο και άλλων που βρίσκονταν στο ναό, πραγματοποιήθηκε καθαρισμός και αφαίρεση οξειδωμένου βερνικιού και επιζωγραφίσεων, στερέωση του ξύλινου φορέα με εφαρμογή θερμοπλαστικής ρητίνης στον εμφανή ξύλινο φορέα της πίσω όψης, καθώς και αισθητική αποκατάσταση με χρώματα ακουαρέλας και εφαρμογή προστασίας με συνθετικό βερνίκι. Στον άμβωνα υλοποιήθηκε επιφανειακός καθαρισμός για την απομάκρυνση σκόνης και επικαθίσεων, αφαίρεση του στρώματος επιζωγραφίσεων με αστέρια με αποτέλεσμα την αποκάλυψη του αρχικού φυτικού διακόσμου και ήπια αισθητική αποκατάσταση με χρώματα ακουαρέλας στον φυτικό κάμπο.
Το έργο της συντήρησης του ξυλόγλυπτου διακόσμου και των 47 φορητών εικόνων στον Μητροπολιτικό ναό της Παναγίας ολοκληρώθηκε το 2022 και με αφορμή την ολοκλήρωσή του εκδόθηκε το 2023 ο σχετικός τόμος, «Ο Μητροπολιτικός Ναός της Κοιμήσεως Θεοτόκου στην Παναγία Ίμβρου».
Το ΕΚΒΜΜ προχώρησε σε εργασίες συντήρησης και στον ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Γλυκύ Ίμβρου. Ο ναός κτίστηκε στη θέση παλαιότερου ναού στο βόρειο άκρο του οικισμού, στη θέση που βρίσκεται και το κοιμητήριο του χωριού. Το έτος ολοκλήρωσης του ενοριακού ναού (1837) αναγράφεται στο κλειδί του τοξωτού υπέρθυρου της κύριας εισόδου. Στον ναό, εκτός από τις εικόνες που κοσμούν το τέμπλο, και τις υπόλοιπες προσκυνηματικές, φυλάσσονται και εικόνες που μεταφέρθηκαν από εξωκκλήσια της ευρύτερης περιοχής του χωριού, καθώς και από το όμορο μοναστήρι των Ταξιαρχών, αλλά και εικόνες ιδιωτικής λατρείας που άφησαν κάτοικοι που εγκατέλειψαν το χωριό.
Το 2022 πραγματοποιήθηκε αυτοψία, προκειμένου να διαγνωστεί η κατάσταση διατήρησης του ξυλόγλυπτου τέμπλου και των εικόνων που το κοσμούν και να συνταχθεί η Τεχνική Έκθεση Συντήρησης από τους συντηρητές του Υπουργείου. Στην Έκθεση καταγράφθηκε η κατάσταση διατήρησης του τέμπλου του ναού, παθογόνοι παράγοντες και οι αιτίες φθοράς του τέμπλου και πιθανοί τρόποι αντιμετώπισής τους.
Η συντήρηση του ξυλόγλυπτου τέμπλου του ναού ξεκίνησε και ολοκληρώθηκε εντός του 2022. Κατά τη διάρκεια των εργασιών πραγματοποιήθηκε φωτογραφική τεκμηρίωση τέμπλου, καθαρισμός της οπίσθιας πλευράς του ξύλινου υποστρώματος του τέμπλου, σταθεροποίηση ασταθών τμημάτων, καθαρισμός και στερέωση της ζωγραφικής επιφάνειας, αφαίρεση επιζωγραφίσεων, αισθητική αποκατάσταση και εφαρμογή προστατευτικού βερνικιού.
Το ΕΚΒΜΜ πραγματοποίησε εργασίες αποκατάστασης φορητών εικόνων, του επισκοπικού χρόνου, του άμβωνα και προσκυνηταρίων και των βημοθύρων του τέμπλου του Μητροπολιτικού ναού της Τενέδου. Πιο αναλυτικά, η συντήρηση των συνολικά 8 δεσποτικών φορητών εικόνων, 30 φορητών εικόνων επιστυλίου, του επισκοπικού θρόνου, του άμβωνα, 3 βημοθύρων και 3 ξυλόγλυπτων προσκυνηταρίων ξεκίνησε και ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2024. Οι εικόνες καταγράφηκαν φωτογραφικά με αναλυτικό τρόπο και στις δυο τους όψεις, ενώ έγιναν και δοκιμαστικές τομές και δοκιμές καθαρισμού. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκε καθαρισμός των εικόνων και βημοθύρων από την σκόνη και τις επικαθήσεις και των πίσω όψεων από πλαστικά χρώματα. Αφαιρέθηκε το σύνολο των μεταλλικών πάμφυλλων και των συμπληρωματικών ξύλων μαζί με τα καρφιά τους. Το ξύλινο υπόστρωμα και η ζωγραφική επιφάνεια στερεώθηκαν. Το υπάρχον βερνίκι απομακρύνθηκε με τη χρήση κατάλληλων διαλυτών και σημειακά πραγματοποιήθηκε μηχανικός καθαρισμός από υπολείμματα κεριών και κόλλας. Ακόμη, όπου ήταν απαραίτητο, διενεργήθηκε χρωματική αποκατάσταση με σκόνες αγιογραφίας και διάλυμα Hydroground και εφαρμόστηκε νέο βερνίκι στη μπροστά όψη των εικόνων. Κατά το επόμενο έτος, οι ειδικοί συντηρητές αρχαιοτήτων και έργων τέχνης μετέβησαν στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Τενέδου της Μητρόπολης Τενέδου για την επί τόπου συντήρηση και αισθητική αποκατάσταση 13 φορητών εικόνων, του επισκοπικού θρόνου, του άμβωνα, 2 θυρών (Πρόθεσης και Διακονικού) και τριών 3 ξυλόγλυπτων προσκυνηταρίων. Οι εργασίες ακολούθησαν την ίδια μεθοδολογία των εργασιών με τις αντίστοιχες του προηγούμενου έτους. Με την ολοκλήρωση των εργασιών παραδόθηκε σύντομος οδηγός με τους προτεινόμενους τρόπους διατήρησης και διαχείρισης των παραπάνω αντικειμένων. Κατά το επόμενο έτος, προγραμματίζεται η αισθητική αποκατάσταση του τέμπλου.